freŝiĝis: 2015.10.30
»Loke« signifas. Ĉi vorto ofte facile tradukiĝas kiel e-vorto. La loko esteblas ne-palpiĝebla (ekzemple, loko en oniaj pensoj). Se ĉi signifo konfuzigas, memoru ke la japanoj eĉ diras »tiu flanko, ĉi flanko« anstataŭe »tiu homo, mi«.

Eble ekzistas sameto en cia alia konata lingvo. に similas kompare la praangla »a-«:

ashore (landloke surlande)
afloat (loko surakva — flosante)
asleep (la loko de onia konscieco estas endorme — dormante)
abed (loke sur aŭ en lito — enlite).

Samsignifas kompare la malaja kaj indonezia »di« (laŭinforme):

buku saya ada di (atas) meja
— libro mia ekzistas loke (sur la) tablo.
bunga di-naung batu
— »floroj loke ŝtona ombro«, en ŝtona ombro.
dilihatnya
— »loke vido ĝia«, vidiĝas de ĝi. 
didengarnya
— »loke aŭskulto ĝia«, aŭskultiĝas de ĝi.

Preskaŭ samsignifas la nordeŭropa »på, á«:

lyssnar radion
— »aŭskultas loke la radio«, aŭskultas la radion.
skrattar henom
— »ridas loke ĝin«, al ĝin
att sätta kläder dig
— »meti vestaĵoj loke cin«, vesti cin
midsommar
— »temp'loke mezsomero«, dum

Tá hann kom á torgið, setti han seg har at fiska á turrum landi.
— Tiam li venis loke la urbplaco, sidis li sin ĉi tie fiskkapti loke seka lando.

Japan hefir á siðustu áratugum...
— »Japlando temp'loke la freŝa dekjaro...«, dum la antaŭnuna dekjaro.


部屋  有り ます
へや  あり ます
dormĉambro loke ekzistas
= estas en la dormĉambro

東京  行く
とうきょう  いく
ĉefurbo loke iras
= ĉefurbe iras. iras al la ĉefurbo.

東京  おり ます
とうきょう  おり ます
ĉefurbo loke loĝas
= ĉefurbe loĝas. loĝas en la ĉefurbo.

家  おり ます
うち  おり ます
hejmo loke estas
= hejme estas. estas ĉe la hejmo.

上 に
うえ 
suro loke; supro loke
= sure, supre

にわとり  へを くわせろ
kokoj loke bestmanĝon manĝigu
= donu manĝon al la kokoj

なにか もりやま  も いわれた
io Arbarmonto loke ankaŭ diriĝis
= Morijama ankaŭ diris ion (al iu).

Laŭlogike, se Morijama diris ion al homo, do Morijama kaj la homo estis en la sama loko. (Morijama 森山 estas nomo kaj signifas »Arbara Monto«.)

からす  とられた
korniko loke preniĝis
= korniko prenis. preniĝis de korniko.

Laŭlogike, se io preniĝis ĉe la sama loko kie korniko estis, do preniĝis de la korniko. Alie, la korniko ne remarkindus kaj oni ne direndus ke ĝi estis tie.

だれ  きいた?
kiu loke aŭskultis?
= de kiu aŭskultis (ci tion)?

いしゃ  そうだん する
kuracisto loke konsil'iĝas
= konsiliĝas de kuracisto

いしゃ  みて もらう
kuracisto loke vido estante ricevas
= vidiĝas (ekzameniĝas) de kuracisto.

みな  いち まい づつ やれ
ĉiuj loke unu plataĵo po faru
= donu unu (bileton, ktp) al ĉiu homo


Situacio estas nur speco de tempo. »Ĉifoje« kaj »ĉisituacie« preskaŭ samsignifas.

四 時 
よ じ 
kvar horo temploke
= »kvarhore«. je la kvara horo.

聞け と 言う 
きけ と いう 
aŭskultu kune diras temploke
= kiam (mi) diras »aŭskultu«

暑い  困る
あつい  こまる
varmegas situaciloke ĉagrenas
= la varmegeco ĉagrenas min

嫁  行き たい
よめ  いき たい
edzino situaciloke iro volas
= volas iĝi edzino

勘定を 払わず  しまい ました
かんじょうを はらわず  しまい ました
kalkulon nepagante situaciloke finis
= fine, (ĝi) ne pagis la (kost)kalkulon.

身代 限り  なった
しんだい かぎり  なった
posedaĵo limo situaciloke faris
= bankrotiĝis

それ に 相違 ない
それ  そうい ない
tiu situaciloke nesamo senas
= pri tiu ne estas miso.

あの 人  珍しい 遅刻 です
あの ひと  めずらしい ちこく です。
tiu homo situaciloke strangas malfruo ekzistas.
= (ĉi-situacie), strangas ke tiu homo malfruas.

人を ばか  する
ひとを ばか  する
homon malsaĝulo situaciloke faras
= igi ke homo ŝajnas kiel malsaĝulo


Ĉi signifo vere samas ol la aliaj. Celoj ekzistas ĉe loko (mi iras al la aĉetejo por la celo de aĉeti manĝaĵojn) aŭ dum tempo, pri situacio (mia celo nuntempe estas pri se ŝi aŭskultos min). Ofte, peco de la tuta celo evidentas aŭ ne dirindas sed la に ankoraŭ uziĝas:

見  行った
み  いった
vido celloke iris
= iris (al ie) por vido (de io)
Oni ne bezonas klarigi pri kien iris, ĉar evidentas aŭ alikiale ne dirindas.

お 聞き  入れます
お きき  いれ ます
cia aŭskulto celloke enigas
= mi enigas vortojn diros al ci


Ĉi signifo samas ol la aliaj signifoj kune, sed kelkaj homoj opinias ke malfacilas. Rilatas al la »situaciloke, temploke« signifo. Samas kompare kelkaj aliaj lingvoj, kiuj diras simile »en vereco, en honesteco, en certeco«, kiam la esperanta uzas e-vorton. La vorto »en« ja montras lokon.

Ekzemple, la angla »in truth; truly. in all honesty; honestly. in reality; really«, kaj la sveda »i verklighet; verkligen. idag; under den här dagen«.

誠 に
まこと 
vero loke
= vere

確か に
たしか 
certo loke
= certe

まれ に
malofto loke
= malofte

第 一 に
だい いち 
numero unu loke
= unue


Kion signifas ĉi frazo?

着物 を 洗い  やった
きものを あらい  やった
vestaĵojn lavo loke sendis


— ligiloj ekzistos ĉi tie